Anna Klappe Tekstproducties

Voor een helder verhaal

Kunst en cultuur

Nederlands-Pools familiedrama in de maak

NAGELE – De nieuwste voorstelling 'Firmy Glas' van theateronderneming Prins te Paard gaat op 24 september in première. In de kas van Acanthus, die net buiten Nagele is gelegen, wordt al weken druk gewerkt aan de voorbereidingen voor het eerste Nederlands-Poolse familiedrama van Flevolandse bodem.

'Firmy Glas' verhaalt over de strijd om te overleven in de tuinbouwsector. Het gaat er de ondernemers vaak letterlijk en figuurlijk niet over rozen, constateerde theatermaker Rutger Bergboer na een groot aantal interviews in de regio. 'Het gaat allang niet meer om het kweken van mooie bloemen alleen, maar over de wereldeconomie, modernisering, koppelen met warmtekracht en de veiling', aldus Bergboer.

Spanningen

´Overal hoor je dezelfde verhalen. Over keuzes maken voor schaalvergroting of specialisatie en klein blijven, en hoe dat vaak leidt tot spanningen in deze veelal familiebedrijven´, vervolgt Bergboer. Eén ondernemer vertelde hem: ´De Polen zijn onze enige stabiele factor. Zij geven rust. Je kunt hen vertrouwen.´ Deze uitspraak inspireerde hem om, zoals Bergboer het zelf zegt, deze ´onzichtbare groep´, die in deze sector momenteel een heel belangrijke rol speelt, erbij te betrekken.

Omdat Polen steeds meer in het hedendaagse straatbeeld opduiken en bovendien in het verleden van de Noordoostpolder een belangrijke rol hebben gespeeld aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, heeft Bergboer ze een speciale rol toebedeeld in het theaterstuk. Drie Poolse timmermannen uit de Noordoostpolder zijn bereid gevonden te acteren. Tomek Sowa (32) uit Nagele is één van hen. Hij woont en werkt inmiddels tien jaar in Nederland, waarvan de eerste jaren in de aardappelen, groente en fruit. Toneelervaring heeft hij echter niet. Toch waagt hij graag de sprong in het diepe. ´Ik zie het vooral als een avontuur en een uitdaging´, aldus Sowa.

Integratie

Vanwege de cultuurverschillen en eventuele taalbarrières, is drama-docente Anka Pajor Kautz aangetrokken. Zelf kwam ze twaalf jaar geleden uit Polen naar Nederland en belandde aanvankelijk in de komkommers. ´Verschrikkelijk, het is het ergste werk dat ik ooit gedaan heb´, vertelt ze openhartig. Behalve het ondersteunen van de Poolse acteurs speelt ze zelf ook een rol in het drama. En ze bereidt op de website www.firmyglas.nl de toekomstige bezoekers alvast voor op het interculturele event met het filmpje 'Leer Pools met Anka'. Over de mix van Polen en Nederlanders in één theaterstuk is ze overigens heel erg enthousiast. 'Het is een heel goed middel voor integratie.'

© Anna Klappe
Weekblad de Noordoostpolder, 14 september 2010


Creatief door 'kunstcrisis'

Opening Voorjaarssalon Nagele

NAGELE – Museum Nagele kon zich zondag weer verheugen in een grote opkomst bij de opening van de Voorjaarssalon. De expositie met verschillende werken van de leden van de Kunstenaars Vereniging Flevoland (KVF) vindt om het jaar plaats in het museum en heeft doorgaans over belangstelling niet te klagen.

Hein Walter, voorzitter van de KVF, opende de Voorjaarssalon met de mededeling dat de vereniging dit jaar minder subsidie krijgt. En in plaats van zijn beklag te doen, liet hij zich in positieve zin uit over deze 'kunstcrisis'. 'Eigenlijk is het wel goed als er even een crisis op de wereld is', sprak hij de aanwezigen toe. 'Het doet een beroep op je creativiteit. Het kan positief uitwerken.' Want zonder geld moet er een groter beroep worden gedaan op de creativiteit, luidde de strekking van zijn inleiding.

'Ui van Columbus'

Over creativiteit was overigens ook niet te klagen tijdens deze 'biënnale' in Nagele. De collectie kunstwerken omvat tal van schilderijen, keramiek, sieraden, beeldhouwwerken en fotografie. Blikvanger in de grote zaal is het 'Ui van Columbus' van Rob van den Broek. Een bol gemaakt van latten waaraan uien zijn bevestigd. De titel luidt 'Doorschieten', geïnspireerd door de techniek, het schieten van nieten, en de natuurlijke werking van het gewas.

Van den Broek is tevens de initiatiefnemer van het project 'Meters maken' dat tijdens de opening van de Voorjaarssalon is gestart. Samen met verschillende kunstenaars wordt ter plekke een kunstwerk gemaakt. 'Het doel is dat je over je eigen schaduw heen springt. Dat je met elkaar iets maakt zonder vooropgezet plan', aldus Van den Broek. Kunstenaars uit verschillende disciplines werken eraan mee. 'Het haalt de drempel weg tussen plat (doek, AK) en ruimtelijk. En het werkt meteen verhelderend.' Het project wordt zondag 22 februari voortgezet en afgerond op zondag 26 april, de laatste dag van de Voorjaarssalon.

© Anna Klappe

Weekblad De Noordoostpolder, 3 februari 2009

 


'Een echt adrenaline-ding'

Eerste brandslangrodeo enthousiast ontvangen

NAGELE – 'Het is wel lachen, ja. Een echt adrenaline-ding,' vertelt een kletsnatte Mark Melchers op de loswal in Nagele. 'Als je eenmaal gaat, heb je het niet meer in bedwang.'

De 16-jarige Nagelees is de eerste van de circa vijftig lefgozers die zaterdagmiddag aan de brandslang hangt boven de Nageler tocht. Een ludieke actie, die tijdens de open dag ter ere van het 65-jarige bestaan van de vrijwillige brandweer in de Noordoostpolder bezoekers moet trekken naar de kazerne aan de Eggestraat.

Het publiek loopt bij de start om 12 uur nog niet massaal warm voor het waterspektakel. Wel nat, als de brandslang onder druk een paar flinke zwiepers maakt en het water uit de tocht over de circa dertig toeschouwers spuit. Tot groot vermaak overigens van de aanwezigen. Mevrouw Elzen (77) kan er dan ook wel om lachen. 'Pech. Even omkleden en dan kom ik weer terug,' luidt haar reactie. Zelf is ze niet van plan om mee te doen. 'Oh, nee!Het water is me veel te vies. Ik kan ook helemaal niet zwemmen.'

Nederlandse primeur

Bart Capelle (16) en Jaap-Jan Westeneng (29) grijpen wel allebei de kans om de Nederlandse primeur op Nageler bodem uit te proberen. Beiden zijn na afloop enthousiast en vinden het voor herhaling vatbaar, al prefereert de laatste voor een volgende keer wel schoner water. Iets wat Dylan Schieving, die tijdens zijn 'rit' het 'lang-zal-die-leven' krijgt toegezongen vanwege zijn zestiende verjaardag, kan beamen. 'Ik kreeg de slang vol in mijn mond. Daarna klapte ik dubbel en vloog ik achterover.' Desondanks luidt zijn oordeel: 'Leuk, ik raad het iedereen aan'.

Zijn vader, bevelvoerder van het Nageler korps, is na afloop positief over het experiment. 'Er was veel belangstelling. Met name na het middageten vanaf half twee werd het druk. En het publiek leefde leuk mee met applaus als iemand lang bleef hangen.' Of de brandslangrodeo op herhaling gaat, durft Thijs Schieving niet te zeggen. 'Het is een eenmalig evenement. Maar als er vraag naar is, valt er altijd over te praten.'

© Anna Klappe

Weekblad De Noordoostpolder,10 juni 2008
 


Museum Nagele Uit z'n dak

Opkomst ver boven verwachting

NAGELE – De opkomst was ver boven verwachting. Ruim zeshonderd bezoekers togen zondagmiddag naar Museum Nagele voor de kunstmanifestatie 'Uit je platte dak'. 'Veel meer dan in onze meest optimistische droom', aldus de ad-interimvoorzitter Anjo Geluk.

Op het geïmproviseerde terras voor het museum is het al gezellig druk. Het stralende zonnetje en de zwoele sound van de jazzband zijn een opwarmertje voor het festijn dat zich binnen in de voormalige kerk afspeelt. Hier hebben dertig kunstenaars voor één middag hun kunstwerken uitgestald om het tienjarig jubileum van het museum te vieren.

Marjan en Matty uit Emmeloord lessen na tien kilometer tegenwind eerst hun dorst voordat ze naar binnen gaan. 'We waren hier nog nooit geweest, maar we vonden de titel zó leuk. De combinatie plat en uit je dak gaan. Ik dacht: als ik nu niet ga komt het er nooit van', aldus Matty.

Bomvol

Binnen is het bomvol. Overal zijn mensen. De kunstenaars geven geduldig antwoord op alle vragen die de bezoekers afvuren. 'Ik ben non-stop aan het praten,' vertelt Rob van den Broek. Het was de bedoeling dat hij meerdere bezoekers ging inpakken met kaarten. Maar verder dan Marloes en Maayke is hij niet gekomen. Gestart als architectonisch gebouw leek het resultaat volgens het publiek meer op een vis. 'Geen probleem,' zegt Van den Broek, 'het gaat om het proces van improviseren en ontdekken.'

De heer Van Kampen en mevrouw Van Duin-Vos uit Lelystad rusten uit op een bankje en vullen hun kaartje in. Het museum heeft een wedstrijd uitgeschreven voor de beste kunstenaar van de dag. Hun favoriet is schilder en beeldhouwer Johan IJzerman. 'Hij maakt dynamische schilderijen. En ja: dan maar liever de lucht in met die man', schatert Van Duin-Vos.

Ballonvaart

Maar de publieksfavoriet blijkt de dood- en levenskunstenaar Mary Fontaine. Haar op de dood en de oorverdovende stilte eromheen geïnspireerde werk sprak het merendeel van de bezoekers het meeste aan. Samen met Arja Blok gaat zij een ballonvaart maken. Een dinerbon ging na loting naar Marianne Alting-Brooymans.

Het bestuur van het museum kijkt terug op een succesvol experiment. 'Er is veel verkocht en er zijn flink veel nieuwe vrienden gemaakt', aldus Geluk. 'We moeten het nog even laten bezinken. Maar er komt zeker een vervolg.'

© Anna Klappe

Weekblad De Noordoostpolder, 29 april 2008


Nagele: openluchtmuseum of platgooien?

NAGELE - 'Kantoorgebouwen gaan na twintig jaar plat. Woningen niet. Moet Nagele dan een openluchtmuseum worden?', vroeg cineast Louis van Gasteren zich maandagmiddag hardop af in Museum Nagele.

Door Anna Klappe

Onlangs werden de drie Nageler basisscholen al uitgeroepen tot Rijksmonument. Maar hoe moet het met de rest van het dorp? Laten zoals het is, met alle gevolgen van dien? Of platgooien, zoals met verscheidene verouderde wijken in grote steden gebeurt? Of moeten van drie woningen twee worden gemaakt, om tegemoet te komen aan de huidige behoefte tot meer leefruimte?

Nagele ontstond vijftig jaar geleden op de tekentafels van een groep moderne Nederlandse architecten als Rietveld, Bakema en Van Eyk die deel uitmaakten van de collectieven De Acht en Opbouw. Er werd gerekend met vervoer per fiets, parkeerplaatsen kregen in de plannen nauwelijks een plek. De ontwerpers konden toen nog niet voorzien hoe de industriële revolutie de samenleving ingrijpend zou veranderen.

Internationale discussie

In 1960 maakte Van Gasteren (1922) een documentaire over het ontstaan van het polderdorp. Deze film Een Nieuw Dorp op Nieuw Land is opgenomen in de collectie van het Nageler museum. Door het organiseren van een jaarlijkse Nagelelezing hoopt de filmmaker, die aanvankelijk ambities had architect te worden, een internationale discussie op gang te brengen over de toekomst van dergelijke ontwerpen. Met als centrale thema: wat is sociale woningbouw op de lange termijn?

Van Gasteren: 'Het probleem van Nagele staat niet op zichzelf. Het dorp was bedoeld voor landarbeiders. Maar de bromfiets kwam en hooggemechaniseerde landbouw. Voor de Tweede Wereldoorlog waren al ervaringen hiermee in de Sovjet-Unie en later in de DDR. In China is nu behoefte aan steden voor tien à 12 miljoen mensen, die door de overheid worden aangewezen op een kaart: hier komen ze. Net als Nagele.'

Weekblad De Noordoostpolder, 25-10-2007
 


Marco Borsato grote publiekstrekker

Handen in de lucht bij Akkoord van Schokland

SCHOKLAND - Bij het inzetten van het eerste lied gaan de handen massaal de lucht in en komt de enorme menigte in beweging. Een zee van oranje polsbandjes golft ritmisch over het drooggelegde eiland in de polder en toont de verbondenheid met het Akkoord van Schokland.

Door Anna Klappe

De populaire zanger Marco Borsato trekt zaterdag veel publiek tijdens de manifestatie op Schokland. Omwonenden en belangstellenden elders uit het land zijn in de gelegenheid gesteld het gratis concert mee te maken. Tot groot genoegen, zo blijkt uit enkele reacties. Lousan Withaar en haar zoon Ad genieten van de muziek, hoewel ze geen uitgesproken fan zijn. 'Het is bijzonder dat het zo dichtbij is en dat er zoveel bekendheden komen.' Maar ze moet bekennen dat het doel van de bijeenkomst haar tot nog toe is ontgaan.

'Schokland op de kaart'

Irma Snoek uit Nagele belt tijdens het lied 'Rood' vlug het thuisfront op om de achterblijvers live te laten meegenieten van hun favoriete nummer. 'Leuk dat het hier gebeurt, het zet Schokland op de kaart. Maar het zet je ook aan het denken.' Saskia Persoon is met haar gezin naar het concert gekomen, vanwege de band met Schokland. Ze weet nog niet of ze ook het Akkoord gaat ondertekenen. 'Ik doe altijd aan het milieu. Maar ik zet niet zo gauw mijn handtekening.'

Het evenement dat door de overheid is georganiseerd om de Millenniumdoelen onder de aandacht te brengen, staat bol van de activiteiten. Het Urker kinderkoor Geke's tiental, met overigens elf kinderen op het podium, mag deze dag het spits afbijten. Maar ook optredens van The Nits, Spinvis en Van Dik Hout staan op het programma. Op de Zuidpunt is een schrijverspodium ingericht waar bekende schrijvers en dichters het woord voeren. In de Schokker Filmzaal worden documentaires vertoond en in de oude haven kunnen kinderen en volwassenen zich de hele middag vermaken met theater en quizzen.  

Weekblad De Noordoostpolder, 3-7-2007

Dijk van een theater

Door Anna Klappe

NAGELE - Het sfeertje van de jaren '50. Meisjes met bolderkarren vol blikjes frisdrank en zakken popcorn lopen langs de rijen met auto's die zich hebben opgesteld voor de drive-inbioscoop. Met hun wolwitte baretten, gifgroene lakleren jasjes die hun slanke tailles accentueren, donkere knielange rokken, witte maillots en wijde witte laarzen lijken ze rechtstreeks van een emaillen dienblad van toen te zijn gestapt. De jongens, in de kenmerkende zwart-witlook van 'the Fifties', torsen proviandkisten met lange banden over de schouders.

Het is de aanloop naar het film- en geluidsspektakel dat zal worden getoond op de dijk bij de Sluitgatweg vlak buiten Nagele. Rond kwart over negen klinkt over de luidsprekers de oproep zich naar de auto te begeven. Het voor deze gelegenheid zeer toepasselijke luchtspel met talloze schapenwolkjes is op dat moment al bijna geheel door de schemer verhuld. De busjes, luxe wagens en viploges die in slagorde staan opgesteld worden gevuld met licht opgewonden bezoekers. De autoradio's worden aangezet voor het komende hoorspel. Een enkeling haast zich om nog vlug een reserveradio te bemachtigen, als blijkt dat de juiste frequentie op de eigen autoradio niet kan worden gevonden.

Dan verschijnen muzikanten van De Zeeschelp uit Nagele in ouderwetse uniformen op de dijk en zetten de toon van wat komen gaat. Om klokslag half tien gaan de lichten uit neemt de stem van Anne van Veen je mee. Naar de wereld van de schaapherder die vijftig jaar geleden zijn schapen vanuit Zeeland naar de nieuwe polder voerde. De dijk komt tot leven. Statische beelden van graafmachines en schapen worden afgewisseld met de dynamiek van een langs scheurende motorfietser en zwoegende dijkwakers in oliepakken. De licht- en geluidseffecten, die zowel uit de ether als van de locatie zelf komen, maken dat je het verhaal intens beleeft.

De enorme bietenrooier van zo'n vier meter hoog zorgt voor een goed zicht. Het bijgeleverde crèmekleurige hardschalen proviandboxje staat uitnodigend open temidden van het elektronische vernuft van de moderne machine. Maar in de duisternis is het op de tast proeven van de verschillende culinaire hapjes als schapenkaasje, lamsworstje en maïskoekje met zure room die speciaal voor de gelegenheid zijn ontworpen door een kookkunstenares. De vijftig minuten lange zit in de cabine met full-size raam en fors formaat stuur tussen de benen, begint na verloop van tijd op te breken. Vip-zijn blijkt ineens minder comfortabel te zijn dan gewoon 'tweederangs'. Waar de bezoekers in de eigen auto achterovergeleund en zonder gêne desgewenst gewoon de voeten op het dashboard kunnen leggen.

Na afloop verzamelen de bezoekers zich in de cateringtent die wordt bemand door knechten van sfeer- en dorpsgenoot Op d'n Akker. Likkend aan een bietenijsje wordt het genoten landschapstheater volop geroemd als 'professioneel', 'buitengewoon origineel' en 'nog nooit zoiets gezien'. Maar er valt ook een licht kritisch geluid te horen. Over het verhaal, dat door sommigen als 'naïef' of 'te traag' wordt beoordeeld. De drie jonge Nagelezen Bas (10), Rutger (8) en Stijn (6) vinden de happening 'hartstikke leuk'. En van onderling geruzie in de auto was volgens vader Paul Andela helemaal geen sprake. Ze waren echt stil. Mede dankzij de meegebrachte zoethoudertjes.

Weekblad De Noordoostpolder, 21-8-2007


Viltenares rekent af met truttig imago

Door Anna Klappe

NAGELE – In haar kleine, kleurrijke atelier voelt ze zich in haar element. De talrijke en veelkleurige strengen wol, die uitdagend liggen opgestapeld langs de wand, inspireren haar tot het maken van kunst. Van vazen tot wandkleden, excentrieke sjaals of chique hoeden en zelfs sieraden. En dat allemaal van de wol van het schaap.

Ze noemt zichzelf het liefst viltenares. ‘Dat klinkt artistieker dan viltster’, vertelt de 29-jarige Paula Blauw. Begin dit jaar startte ze onder de naam ‘Vrouwtje Pollewop’, de koosnaam van haar dochtertje, een atelier annex webwinkeltje. Gemiddeld één keer per week verzorgt ze bij haar thuis aan de Palenweg in Nagele workshops of kinderfeestjes. Daarnaast maakt ze onder haar eigen naam ook kunstwerken of kledingaccessoires in opdracht. ‘Vilt heeft een wat truttig imago, maar je kunt er heel mooie dingen mee doen.’

De draad weer oppakken

Acht jaar geleden maakte Paula kennis met het ambachtelijke proces van vilten: het nat maken van wol en vervolgens stevig wrijven, vervilten. Maar voordat Paula zich hierin verder bekwaamde, volgde ze naast haar drukke baan als kleuterjuf eerst de opleiding docent Beeldende Kunst en Vormgeving. Ze genóót van de opleiding. ‘Zo leuk, al die facetten van de kunst. Het was gewoon het Walhalla.’ In 2004 werd haar dochtertje Julia geboren en wilde ze ‘eerst gewoon mamma zijn’. Maar het contact met mensen ging ze missen en ze had behoefte haar creatieve geest meer ruimte te geven. Samen met haar zus Vera, haar grote steun en toeverlaat achter de schermen, besloot ze de draad van het vilten weer op te pakken.

'Mooi prutje'

De natuur is haar grote inspirator. ‘Ik ben iedere dag buiten. Ik wil stilstaan bij wat de natuur je kan brengen.’ Ze gebruikt in haar werken naast het wolvilt dan ook graag natuurlijke materialen als hout en steen. Ook verft ze af en toe zelf de wol. ‘Laatst had ik spinazie gekookt en toen dacht ik: wat een mooi prutje!’ Er werd ongeverfde wol in gelegd met een prachtige streng geelgroene wol als resultaat.

Volgend voorjaar verhuist ‘Vrouwtje Pollewop’ naar de Zwijnsweg in Ens, waar Paula een groter atelier wil inrichten. En er komen schapen op het erf. Klimaat, voer, licht, water, alles heeft invloed op de kwaliteit van de wol, vertelt Paula. In het voorjaar worden de schapen geschoren, in de zomer de wol geverfd, in het najaar gesponnen en in de winter verwerkt. Nu vindt het vilten niet alleen ’s winters plaats, maar de belangstelling ervoor is dan wel groter, bevestigt Paula.

Expositie viltkunstwerken

In november exposeert Paula haar viltkunstwerken in de bibliotheek in Emmeloord. Zelf is ze dan niet aanwezig, want eind oktober reist ze met haar gezin naar Nieuw Zeeland. De Merinoschapen die daar leven produceren de mooiste wol en ze hoopt dan ook een paar flinke volle zakken mee naar huis te nemen. Daarnaast staan viltexposities en Ashford, de beroemdste spinnenwielmaker ter wereld, op haar verlanglijstje. ‘Maar we gaan ook relaxen en drie maanden lang ‘zondag vieren’. En veel genieten van de natuur.’

Weekblad De Noordoostpolder,19-10-2006